Prof. Dr .Doğan GÖÇMEN...
Marx’ın Feuerbach Tezleri söz konusu olunca hemen herkes 11. teze yönelir. Bu yönelim düşünce tembelliğinden başka bir şeye yol açmamıştır. Bu tez 10’uncu tezden sonra sonuç olarak ortaya çıkar...
Sonuç Hegel’e göre “ölüdür” ve bu tezin doğruluğu kendisini Feuerbach Tezler’ini 11’inci teze indirgeyerek okuyanlar bağlamında bir kez daha kanıtlamıştır. Hemen hepsi teorisiz “kör” bir pratik üretmiştir. Hegel asıl yaşam, asıl kanıt süreçtedir, sonuçta değildir der. Aslolan öyleyse Marx’ın bu sonucunu bilmek değil, aslolan Marx’ın bu sonuca nasıl ulaştığını bilmektir. Felsefi olarak ilgililere çıkış noktası olarak Marx,ın birinci tezinden bir cümlesini öneriyorum:
“Bu nedenle ETKİN taraf soyut olarak materyalizmin tersine idealizm -idealizm elbette gerçek duyusal etkinliği bir bütün olarak bilmez- tarafından geliştirilmiştir.”
Marx’ın bu önermesi tüm modern felsefeye bir nevi bir giriştir. 1850’li yıllarda modern felsefenin durumuna dair bir belirlemedir ve sorunun çözümüne dair de bir öneridir aynı zamanda. Sorun kendisi de aktif olan, fakat bu faaliyeti mümkün kılan kendinde içkin öznesi olmayan dünyanın karşısında fakat aynı zamanda dünyalı öznenin dünyayı yeniden yaratıcı aktifliğinin nasıl temellendirilebileceğidir...
Marx’ın bu önerisi, bugün Kant yorumcuları tarafından genellikle ihmal edilen Saf Aklın Eleştirisi’nin bütününü onun bütün sistemini göz önüne olarak okumayı şart koşmaktadır. Fakat aynı zamanda Hegel’in bütün bir sistemini bilmeyi şart koşmaktadır. Fakat bu da yetmez. Schellingi, Fichte’yi ve bütün bir Fransız, İngiliz ve İskoç modern teorik felsefesini bilmeyi şart koşmaktadır. Aksi durumda Marx’ın bu tezi formüle etmesi mümkün değildir...
Kant ve Hegel bağlamında Marx’ın bu tezi, özellikle Saf Aklın Eleştirisi’nin “Aşkınsal Dedüksiyon” bölümünün bir cümlede açıklamasıdır ve kanıtı Saf Aklın Eleştirisi’nin sonunda saklıdır. Ama bu tez aynı zamanda Hegel’in Tinin Fenomenolojisi’nin sonunda ortaya çıkan ve nesnel olan ile öznel olanın, teori ile pratiğin sentezi olan öznenin ortaya konuşu olan “mutlak bilgi”nin anlaşılmasının da anahtarıdır, Hegel’in bütün bir sisteminin de...
Marx’ı dünyayı değiştirmek isteyen bir filozof olarak okumak isteyenlere, yani düşünce tembelliği yapmak istemeyenlere bir okuma önerisidir...
* Öğretim görevlisi...
* Bu bir editöryal haberdir.
