Prof. Dr. Doğan GÖÇMEN...
Fotoğraf: İrfan Erdoğan…
(Geçtiğimiz günlerde Yıldırım Koç’un Marx’ın sömürgeci olduğuna dair iddiasını içeren bir yazısı Facebook’ta dolaşıma sokuldu. Bununla birlikte Marx okumanın anlamsızlığını, Marx’ın düşüncelerinin aşıldığını, onun fikirleriyle artık bir yere varılmadığını iddia eden yorumlar yapılmaya başlandı. Aşağıda bu iddialardan biraz seviyeli olduğunu düşündüğüm birini ve yanıtımı değerlendirmenize sunuyorum.)
İDDİA: MARX VE ENGELS İLE BİR YERE VARILMIYOR!
“Marx-Engels rahipliğinin artık bu dünyada yeri yok. Çevir çevir sermayenin organik bileşimi, para mal para döngüsü, aşırı üretim krizi, şu bu, bunlarla bir yere gidilmiyor. Bunları azcık uyanık olan herkes bilir…”
YANIT: MARX VE ENGELS’IN ESERİNİN ANLAMI NEDİR? “DAS KAPITAL” BUGÜN HALA NEDEN OKUNMALIDIR?
“…Siz yorulmuşsunuz, bari başkalarını yormayın. Boşuna okumuşsunuz Marx ve Engels’i. Hiçbir şey anlamamışsınız. Bir rahip gibi okumuşsunuz Marx ve Engels’i. Marx’ı bir eleştiren olarak değil, sadece bir betimleyen olarak okumuşsunuz. Marx’ın eseri “sermayenin organik bileşimi”, “para mal döngüsü”, “aşırı üretim krizilinden ibaret değil ki. Hatta bunlar Marx’ın emeğinin, eserinin asıl içeriği değil ki! Bunları bilmek için birazcık uyanık olmak yetmiyor elbette. İnsanın bilimden, yöntemden anlaması gerekiyor. Yöntem nedir bu arada? Marx’ın eserini bu açıdan okudunuz mu hiç? Peki, insan nedir? Marx’ın Kapital’i buna ilişkin bir yanıt içeriyor mu? Sahi ahlak neydi? Kapital adlı eserde buna bir yanıt var mı? Sanat nedir? Nedir felsefe ve bilim? Bu sorulara yanıt aradınız mı Marx okurken? Marx’ın kapitalizm eleştirisinin anlamı bugün olanların anlaşılmasında ortaya çıkıyor. Marx’ın 20. yüzyıl sosyalistleri tarafından nasıl “iğdiş edilip kalıplaştırıldığını” anlamak için yine Marx ve Engels’i okumak gerekmiyor mu?
Marx’ın “değişik kesimlerce nasıl ele alındığını” incelemek için Marx’ı bilmek gerekmiyor mu? Marx ve Engels’in eserinin içeriği bir bütün olarak kapitalist sistemin nasıl işlediğini açıklar. Siz muhtemelen buna işaret ediyorsunuz. Ama Marx ve Engels’in eseri aynı zamanda bize sistemin çelişkili bütünlüğünü ve kırılma noktalarını gösterir. Bununla yetinir mi bu filozoflar? Hayır! Bu iki filozofun eserinde yeni bir insanlığın, yeni bir ahlaklılığın, yeni bir estetiğin, yeni bir felsefenin, bilimin, mantığın (yöntemin), insanın insan tarafından sömürülmediği yeni insan ilişkilerinin temellendirmesi vardır. Bütün bu mirastan vazgeçince, nereye gideceğiz, neyle başlayacağız, ne yapacağız? Mesele sizin sandığınız gibi basit değildir. Mesele Marx üzerinden tüm insanlığın kültür mirasını edinerek, devralarak ilerlemektir.”
* Bu bir editöryal haberdir.
